Merhaba, 

    Bir tık öteye taşıdık: sonumit.com

Bazı kitaplarla bilinçli bir tercihin sonunda değil, hayatın küçük tesadüfleri sayesinde tanışırsınız. Labirent, Kedi ve Kumrular da benim için tam olarak böyle bir kitaptı. Bir arkadaşımın hediyesi sayesinde okuma fırsatı bulduğum bu eser, daha ilk sayfalarından itibaren yalnızca anlattığı hikayelerle değil, kurduğu atmosferle de dikkatimi çekti. Sayfalar ilerledikçe bunun yalnızca genç okurlara hitap eden bir öykü kitabı olmadığını, farklı yaşlardan okurların da kendi duygularından izler bulabileceği bir anlatı dünyası sunduğunu fark ettim.

Edebiyatımızın ve şiir dünyamızın önemli isimlerinden Ahmet Telli, ricalarımızı kırmayarak dergimizin ilk sayısında sorularımızı yanıtlamayı kabul etmişti. Şairin anısını yaşatmak adına 2019 yılında gerçekleşticiğimiz söyleşiyi ayrıca yayınlıyor, yakınları ve sevenlerine baş sağlığı diliyoruz.

Seçici Kurul: Öznur Unat, Kadir Aydemir, Zabel Yılmaz, Burak Çakır, İrem Nas, Cengiz Aladağ, Nezafet Büşra

 Sultan balkon korkuluklarından sarkmış bön bön mutfaktaki karmaşayı izliyor. Keyfi yerinde bizimkinin. Misafirler gider gitmez nasiplenecek gözüne kestirdiği yiyeceklerden. Acele etmez. Bekler orda öylece. Bu gidişle göçmeye de niyetlenecek gibi gözükmüyor. Günlerdir aynı balkonda, aynı rüzgârda. Beyaz tüyleri uçuşuyor da kendisinde tık yok. Halbuki göçsen, beni de alıp götürsen be Sultan. Ha anam?

Tam uykuyla uyanıklık arasında salındığım o bulanık anda, çekmecenin içinden cılız bir “Dı-dıt!” Sesi geliyor; uyandırmamaya çalışan, üşümesin diye çocuğun üzerini örten bir büyükanne dokunuşu gibi yumuşak. Cılız ve tanıdık bir ses. Miadının çoktan dolmuş olması gereken bu evladiyelik saat, çekmecenin derinliklerinden, kendi kendine konuşan bir yaşlı gibi sesleniyor her saat başı: “Dı-dıt!”

Benim noksanlığım çok da keder veren bir şey olmasa gerek senin için. Uzatmak istemiyorum Fahriye, seni sevmekten bıktım. Seni sevmek kendi yaptığım ortaya kafa atmak gibi, ne bileyim, sıcak bir günde elinde paltoyla sokağa fırlamak gibi, dilenciden para istemek gibi...

Zaman geçiyor ve sen de yaşlanıyorsun. Belki daha genç birini severim.

Birkaç gün sonra,

Olmadı be Fahriye! Çok kararlıydım aslında. Sen olmadan ne şarabın ne sigaranın tadını alamadım. Hele canım radyomun sesi sanki boğuk boğuk çıktı. Birkaç kere elime aldım vurdum ama nafile. Seviyorum kız seni, mezar taşı gibi dikildin karşıma yaşıyorken. Beraber gireceğiz sanki mezara, başımın üstünde yerin ve naaşımın üstünde ismin olacak hep. Çok içmişim evvelsi gece, duygulandım işte, esip gürledim. Kusura bakma.

Fahriye bir keresinde bana çok gülmüştün. Bir pastaneye oturmuş Alman keki ve çay söylemiştik. Bir gece öncesi seninle ne konuşacağımı tasavvur ederken kafamı açmak için plastik tıpalı bir şarap almıştım, ucuz şarap anlayacağın. Şarabı açayım derken elimi kesmiştim. Sabahına pastanede otururken bardağa uzandım ve kesik parmağım öyle bir yandı ki, fırlattım çayı elimden, zavallı garsonun sırtına fırladı. Yazık. Adam bastı küfürü, hatırladın mı? İşte o gün Fahriyem benim sövmek istediğim gündü aslında, her şeye ama her şeye. Reddedileceğimi bilerek bir gece sabaha kadar içip seninle pastanede buluşmak, benim için ıstırap vericiydi. Reddetmek ise senin için evinin salonunu toplamak kadar kolaydı. Sen hamarat kadınsındır çünkü elin çabuktur. Beni ne kolay postalamıştın o gün. Aslında seni unutabilirdim fakat öyle güzel defettin ki beni, o reddediliş kadar güzel bir duygu yaşamamıştım uzun süredir. Suçu kendinde buldun. "Hazır değilim," dedin, "yeni boşandım," dedin. İşte o gün Fahriye, otobüs durağında bekleyen birine döndüm. Her gitmek istediğimde ya otobüs gelirse diye yürümekten korktum. Kucağa alışan bir bebek gibi istediklerimi anlatmak için ağladım durdum, yere inemedim. Bu şehirde o kadar çok durak var ki, sanki hepsinde bekledim ve gelmedi kahrolası otobüs.

Kendimden korkuyorum Fahriye, yıllarca hapiste kalmış ve dışarı çıktığının ilk günü kalabalık bir konsere gitmiş eski bir mahkûm gibiyim.  Kalabalıktan ve sensiz bu hayatta tek başıma kalakalmaktan korkuyorum. Önleri dökülmüş saçlarımın azalmışlığı gibi zaman, yollara dökülüyor. Her gün yürüyorum ve seninle, sırf seninle karşılaşmak için saçlarımı yoluyorum. Fahriye, dün dolmuşta cüzdanımı unuttuğum gibi unutmak istiyorum seni ve bakkal çırağının bulup geri getirmesini istemiyorum cüzdanımı, hüviyetimi. Kaybolsunlar istiyorum, aslında sana değil kendime yalvarıyorum. Fahriye, lütfen bir daha bana gülme. Fahriye lütfen git ve bir daha da dönme yaşım olmuş kırk dört ve içimdeki bu çocukça his yüzünden büyüyemiyorum.

Bir sigara molasından sonra,

Fahriye kalın dudakların var, ince kaşların, gidecekken kal der gibi bakıyorsun sanki ama eminim herkesi göndermek istiyorsun yalnızlığından, daha önce kalabalıklaştığını biliyorum ama beni hiç almadın içine. Beni mi istemedin Fahriyem yoksa şu çocukluğumdan kalma dudağımın kenarındaki yara izi mi kaçırdı seni benden. Bir kere elini tutabildim. Titreyen elimi diğer elimle güçlükle durdurmuştum. Neyse, açmayacağım o günü, o günün en güzel tarafı mevsimin yaz olması ve gündüzlerin uzun sürmesiydi.

Ne olur gitme Fahriye, yani taşınma bir daha, senin yüzünden nice güzel komşumdan oldum be kadın. Artık bu mahallede kal; bakkal dükkânı alt katımda, senin evin hemen yolun karşısı.  Birilerinden mi kaçıyorsun yoksa beni mi gezdiriyorsun koca şehirde. Daireden arkadaşlar neden filanca semtten buraya geldin diye her seferinde başımın etini yiyor ve maytap geçiyorlar benimle.

Fahriye yanağındaki gamze sanki Mariana çukuru muydu ne haltsa onun kadar derin be benim için. Ya o şakağındaki ben, işte o benim Fahriye. Cumartesi, dokuz bilemedin dokuz çeyrekte fırındasın taze ekmek almak için, benim de ilk sigaramı içtiğim saat olur. Senin ekmeğindeki dumanla benim sigaramın dumanı bu mahalleyi darmaduman eder. Bir sabah olsa da inmesen fırına, ben elimde ekmekle kapına dayansam, diğer elimde sabahın köründe bir gül. Sen mutlu olsan kapıyı açınca ve o gıcırtı sesi o gün bizi rahatsız edecek son şey olsa. Merak etme yağlarım sonra o kapıyı, her iş gelir elimden evvel Allah. Sevinçle ilk sigaramı içmek için balkona çıksam ve süveterimde kalmış ekmek kırıntılarına kuşlar gelse. Fahriye, çok içtim çok. Saçmalıyorum yine. Yaktığım sigaram ikinci fırtımı çekmeden sönmüş elimde. Hayal gücü beni ayakta tutuyor hala. Ben yatıyorum Fahriye, hemen senin otuz metre uzağına.

Çok kısa bir süre sonra,

Işığın sönmemiş hâlâ, oysa sen hep erken yatarsın. Gelip zilini çalacağım ama sabahın üç buçuğu olmuş, beni bir korku aldı şimdi. İnip camına bir taş atıp kaçsam mı? Sabah da çok solgun görünüyordun. Hay Allah. Fahriye çok uykum geldi, yat artık. Ha neyse canım, ışık açık uyuya kaldı elbet tüm gün temizlik yaptı kadın. Fahriye kusura bakma ben uyuyorum. Sen de uyuyorsun ya. Saatim her zamanki gibi sana kurulu. Yarın görüşürüz Fahriye.

Yatakta dönüp durduktan sonra,

Uyuyamadım, aklıma Dikimevi geldi yine. Yine bir sabah sana yakın bir coğrafyada uyanmayı ümit ediyorken, Fahriye gitmişsin, kaymışsın avuçlarımdan. Oysa seni bir tutsam yaşatırım. İki kere evlendin, sopa yedin, hakaret işittin, onlar hayat mıydı be Fahriyem. Bari bir çocuğun olsaydı sana sahip çıkacak. Neyse bulamamıştım izini tam üç ay, ta ki bir akşamüstü rahmetli annemin evinin balkonunda rakımı yudumluyorken sokağın tam karşısındaki apartmana girdiğini görünce elimden kadehi düşürmüştüm kara betona. Şaşkınlıktan. Sese gelen rahmetli annemin yaşlı ayacıkları kesilmişti. Ayağına pamuğu basarken kan gördüğüme hiç bu kadar sevinmemiştim Fahriyem. 'Kader' dedim, bu kader... Ne olur Fahriye kapa şu ışığı ve uyu artık, uyuyorsan da kalk ışığı kapat, aldığın üç kuruş parayı da savurma havalara.

Çok sonra bir gün,

Uzun zamandır yazamadım malum sebepten. Yeni yeni toparladım. Yalnız adamın hüznünü görenler gözlerini kaçırıyor. Belki de çok tanımadıkları acı yavan geliyordur. Bu hayatın sorunu ne biliyor musun, herkes haklı, yerden göğe kadar haklı. Yalancıya sor, durup dururken neden yalan atsın, hırsıza sor, ihtiyacı olmasa neden çalsın. Herkes haklı, aynaya baktığında kendini gören herkes her zaman haklı, neyse boş ver bunları.

O gün ben, sabah gürültüyle inleyen sokakta affedersin don atlet balkona fırladım Fahriye. Bir şehir, yirmi dört yıl, altı semt, apartmanlar, emlakçılar, şaraplar, rakılar, hüzünler, sevinçler ve her şeyin özeti, hayatımın özeti, temelli gitmişti.

Fahriye, bir gece ışığın sönmedi be… İşte benim, o sabahın soğuğunda dımdızlak ortada bıraktığından beri, aynıyım ben. İşin kötüsü Fahriyem, baş sağlığına gelen dahi olmadı ki seninle en çok yaşayan, seni yaşayan bendim. Değişen bir şey yok bende, hâlâ ocağı pijamamın cebinde taşıdığım çakmakla yakıyorum ve her sabah aldığım gazetenin baş sayfasındaki siyasetçilere sövüp, koltukaltımda taşıyıp evime getiriyorum. Ha bir de, bir daha ışığı hiç yanmayacak olan yatak odanın karşısına taşındım. Bakkal dükkânı yakın değil, olsun. Fırın, dolmuş, otobüs durağı hep fasa fiso, sen yakınsın hala otuz metre kadar. O bana yeter. Kapısı uzak biraz mezarlığın ama olsun. Yürümüş oluyorum. Sana yakın mezar bakıyorum bu arada. Benden kaçış yok!

Bir iş toplantısı için Düsseldorf’a gelmişken üniversiteden arkadaşı Şener'i de görmek istedi. Hollanda sınırına yakın, adını hatırlamadığı küçük bir şehirde yaşıyordu. Aradı, çok sevindi Şener.  “Yıllardır görüşemedik yahu, ne iyi olur,” diyerek, oraya nasıl gelebileceğini tarif etti. Tren kasabaya vardığında akşam güneşi birbirine benzeyen iki katlı evlerin kiremitlerine vuruyordu. Arkadaşı garda eşiyle birlikte karşıladı Cemil'i. Tanıştırdı. Hülya, çok güzel bir kadındı. Şener'le aralarında bir sıkıntı olduğu hemen anlaşılıyordu. Birbirlerine dokunmuyor, hatta bakmıyorlardı bile.

Evleri düzenliydi ama havasında garip bir durgunluk vardı. “Acıktın mı, yoksa birer kahve mi içelim?” diye sordu Şener. Cemil'in tercihi kahveden yana olunca Hülya onlara arkasını dönüp Amerikan mutfağın tezgahına yanaştı. Şener eski günlerden bahsetmeye başlamıştı bile. Cemil'in kulakları ondaydı ama gözleri ikide bir Hülya'nın cezveyi karıştırırken titreyen kalçalarına takılıyordu.

Kahvelerini içerken, “Eee... Burada nasıl gidiyor hayat?” diye sordu Cemil. Arkadaşı  günlerinin harika geçtiğini söylerken Hülya alaycı bir kahkaha atıp yerinden kalktı. “Harikaymış... Peh!” diyerek uzaklaştı.

Şener bozuntuya vermedi. Gardan beri kim bilir kaçıncı kez gelip sarıldı Cemil'e, sırtını yumrukladı, “İyi ki geldin,” dedi. Vücudu gübre kokuyordu, elleri nasırlıydı. Diploması burada geçerli olmadığından mesleğini yapamadığını, bir hayvan çiftliğinde çalıştığını söylemişti.

Hava karardığında Şener bahçede mangalı yaktı. Hülya, suratı bir karış, masayı hazırladı. Etler pişerken bira içti iki adam, sonra “Burada daha ucuz bu meret,” diyerek rakı getirdi Şener. Hülya da biraz içti, yüzü normale döndü ama konuşmalara pek katılmadı. İki eski dost, geçmişten konuştular. Fakülte kantini, İstanbul’un nemli yaz geceleri, okey masası hatıraları... Rakı bitince birayla devam ettiler. Saat ilerleyince Şener masaya kafasını koydu, “Ulan ne fena oldum be!” dedi. Hülya ile birer koluna girip ikinci kattaki yatak odasına götürüp yatırdılar Şener'i. Başını yastığa koyar koymaz hemen sızdı.

Cemil ve Hülya bahçeye döndüler. Kadın masadan birkaç tabağı içeri götürüp elinde sigara ile geldi. “Her akşam böyle,” dedi, alçak bir sesle. Oturdu, ofladı. “İçiyor, sızıyor. Ne bulursa içiyor. Sanki ev değil meyhane,” diye sızlanmaya devam etti.

Cemil bir şey diyemedi.

“Evliliğimizde bir boşluk var,” diyerek içini dökmeye başladı Hülya. “Kapanmayan bir boşluk. İçine ne koyarsak koyalım yutuyor.”

Sesinde öyle bir bıkkınlık vardı ki, Cemil'in boğazı düğümlendi.

 “Belki zamanla geçer,” dedi.

 “Zamanla sadece zaman geçer,” diyerek gülümsedi Hülya. “Üstelik burada zaman bile sıkılıyor.”

Kadının yüzüne baktı, onun ne kadar yalnız olduğunu fark etti. Bu bakışı yakaladı Hülya, bir anlık sessizlik oldu, sonra masayı toplamaya devam etti.

Yardım etmek için kalktı Cemil, kadehleri ve boş şişeleri içeri götürdü. Mutfakta Hülya'yı ağlarken buldu. Ne yapacağını bilemedi, bir süre öylece durdu. Sonra teselli etmek için yaklaştı. “Kusura bakma,” dedi Hülya. Cemil'in “Yok, ne kusuru...” demesine kalmadan kadın ona sarıldı, omzu gözyaşlarıyla ıslandı. Öyle dakikalarca durdular. Derken kadın boynundan başlayarak Cemil’i öpmeye başladı.

Cemil ilk anda irkildi, geri çekilmek istedi. Ama kadın öyle istekli öpüyordu ki, karşılık vermeye başladı. İkisi de içlerinde büyüyen boşluğu birbiriyle dolduruyordu.

Sabah kahvaltısı sessizlik içinde geçti. Şener, “Akşamdan kalmayım ya...” diyerek baş ağrısından şikâyet etti. Hülya kısık sesle, “Her günkü gibi...” diye ekledi.

“Kahvaltıdan sonra gideyim ben... Tren saatleri internette var mı?” dedi Cemil. Şener ısrar etse de fikrini değiştirmedi. Sonunda arkadaşı pes edip, “Sağol geldiğin için dostum,” dedi. İlk tren iki saat sonraydı. Şener işe gitmek zorunda olduğu için vedalaştılar.

 O gidince Hülya, “Dün gece…” diye başlayıp bir şey diyecek oldu. “Unutalım,” dedi Cemil, “yanlıştı, unutalım.” Hülya bir şey söylemeden arkasını döndü.

Aylar geçti. İş yoğunluğu, şehir gürültüsü, zamanın hızla akan telaşı… Cemil'in hayatındaki her şey o kasabayı, o geceyi silmeye çalıştı ama Hülya rüyalarına giriyor, bilinci tersine bir çaba gösterse de onu istiyordu.

Bir kış sabahı telefon çaldı. Şener’di. “İstanbul’dayım,” dedi. “Yarın akşam buluşalım mı?”

Cemil’in yüreği sıkıştı. “Olur," demek zorunda kaldı, sesi kısık çıktı.

O gece boyunca uyuyamadı. Düşünceler, pişmanlıkla karışık bir gerginlik halinde zihnini kemiriyordu. Hülya anlatmış olabilir miydi? Şener ondan hesap sormak için mi görüşmek istiyordu?

Kalktı, banyoya gidip aynadaki yüze baktı. “Şener'in dostu muyum ben, yoksa onun arkasından iş çeviren puştun teki mi?” diye söylendi. Kendinden nefret ederek yüzüne avuç avuç su çarptı.

Ertesi gün Galata Köprüsü'nde buluştular. Şener zayıflamıştı, gözlerinin altı mordu, elleri titriyordu.

“Ne zaman geldin?” diye sordu Cemil.

“Bir hafta oldu,” dedi Şener, “biraz nefes almam gerekiyordu.”

Sigarasından derin bir nefes aldı. “Boşanıyoruz,” dedi sonra.

Cemil başını kaldırdı.

“Nasıl yani?”

“Hülya sapıttı,” dedi Şener. “Gündüzleri, ben işteyken Hollanda tarafına geçip barlarda içiyormuş. Sürtük! Her önüne gelenle yatıp kalkıyormuş. İnkar bile etmiyor pislik!”

 Sözleri bıçak gibi Cemil’in içine saplandı.

“Dört yıldır çalışıyorum, uğraşıyorum. Ona iyi bir hayat kurmak istedim ama yetmedi. Hep şikayet, hep mutsuzluk. Sanki ben suçluyum.”

Cemil uzun uzun sustu, dinledi. Sessizliğini bir tür kefaret saydı.

Şener’in sesi öfke ve hüzünle dalgalanıyordu. 

“Bazen düşünüyorum da, belki beni hiç sevmedi. Belki sadece buradan kaçmak için benle evlendi,” dedi.

“Belki ikiniz de…” diyecek oldu Cemil ama devam edemedi. Cümle boğazında takılı kaldı.

Şener, “Ne?” diye sordu.

 “Belki ikiniz de o kasabada sıkıştınız,” dedi Cemil, “orası herkesi boğar.”

Şener gülümsedi, acı bir gülümseme. “Sen de hissettin demek…”

Cemil ürperdi. “Ne demek istiyorsun?” diye sordu önce. Arkadaşı cevaplamayınca devam etti. “Orası… Garip bir yer. İnsan kendini kaybediyor. Hülya da... Eşin... Belki o da kayboldu orada. Belki sen de…”

Şener sadece of çekti.

Konuşmalarında yanlış bir şeyler vardı. Boşluklar ve belirsizlikler. Cemil söylediği ve duyduğu her cümlede bir eksiklik hissediliyordu. Şener'in ses tonundaki kırık vurguları dinledikçe, “Acaba biliyor mu?” diye düşündü. Belki biliyordu ama söylemiyordu. Belki de bu konuşma, onu itirafa zorlamak için bir tuzaktı.

“Ne yapacaksın şimdi?” diye sordu sonunda.

“Boşanacağız,” dedi Şener, “o isterse orada kalsın. Ben dönmem Almanya’ya. Yeter bu kadar.”

Cemil kendisini sıkışmış hissediyordu. Arkadaşını savunmak, onlara bir çıkış yolu bulmak istiyordu ama kelimeleri seçemiyordu.

“Zor bir dönemden geçiyorsun,” dedi, “belki biraz zaman…”

 “Zaman mı?” dedi Şener alayla. “Zaman hiç bir şeyi değiştirmiyor dostum. Değiştiriyorsa da, kötü yönde...”

Bir süre sustular. Kalabalığın uğultusu, masadaki bardakların tınısına karıştı. Cemil’in zihni bir anlığına Hülya’nın kokusuna gitti. Utandı, hızla bardağa sarılıp birasını bitirdi.

Şener, “Geçen sene sen geldiğinde... ” diye yeni bir cümleye başlayınca Cemil'in kalbi sıkıştı.

“O zaman bilmiyordum Hülya'nın yaptıklarını,” diye devam etti Şener. “Sen bir gariplik sezmiş miydin?”

“Yooo...” diye acele cevapladı Cemil.

“Ben sızdıktan sonra bir şey demedi mi?” diye zor sorulara devam etti Şener.

Cemil’in parmakları bardakta gerildi. “Hayır... Masayı topladık... Konuşmadık...” diyebildi kesik kesik.

Şener kaşlarını kaldırdı. “Sana asılmamasına şaşırdım. O gece yanıma yatmamış orospu. Sabah uyanıp salona gitmiştim. Koltukta yatıyordu. Yanına yatıp sarılayım dedim, itti.”

Cemil’in sırtından buz gibi terler aktı.

Şener gözlerini ona dikti, birden gülümsedi. “İyi ki uğramıştın o zaman,” dedi. “Yalnızdım, dost yüzü görmek iyi gelmişti.”

Cemil gülümsemeye çalıştı ama Hülya'yı öpen dudakları beyninin emrine uymadı. Sadece başını salladı, “Benim için de...” diyebildi.

Kalktılar. Eminönü tarafına yürüyüp iskelenin önünde vedalaştılar.

“Mutlaka yine görüşelim,” dedi Şener.

Cemil belli belirsiz başıyla onayladı onu.

Şener elini Cemil’in omzuna koydu, kısa bir süre tuttu. “Dostluğumuza bak...” dedi, “yıllar geçiyor, bazı şeyler değişmiyor.”

“Bazı şeyler...” diye yineledi Cemil. Şener'in gözlerine baktı. Sisliydi. Belki biliyordu, belki hiçbir şey bilmiyordu. Belki bilip de susuyordu, dostluğun hatırına.

Şener yürüyüp uzaklaştı. Cemil arkasından baktı. Arkadaşının adımlarında bir ağırlık vardı. Bir an için dönüp bakacak sandı, dönmedi.